Czy długi po zamkniętej firmie nadal istnieją?
Tak. Wykreślenie jednoosobowej działalności gospodarczej z CEIDG nie powoduje wygaśnięcia zobowiązań. W jednoosobowej działalności przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, dlatego po zakończeniu działalności nadal odpowiada ona za niespłacone kredyty, faktury, leasingi czy zobowiązania publicznoprawne. Zmienia się natomiast status dłużnika. Jeżeli osoba nie prowadzi już działalności gospodarczej, może – po spełnieniu przesłanek ustawowych – korzystać z postępowania przewidzianego dla osób fizycznych nieprowadzących działalności. To właśnie w tym postępowaniu możliwe jest końcowe oddłużenie.
Czy upadłość konsumencka obejmuje długi z działalności?
Co do zasady tak. Przy analizie konkretnej sprawy znaczenie ma przede wszystkim rodzaj zobowiązania, a nie samo to, czy powstało ono „prywatnie”, czy w związku z firmą. W praktyce mogą to być m.in.:
- kredyty i pożyczki zaciągnięte na finansowanie działalności;
- niezapłacone faktury wobec kontrahentów;
- zobowiązania z leasingu i innych umów gospodarczych;
- zaległości wobec ZUS;
- zaległości podatkowe oraz inne zobowiązania publicznoprawne.
Lista nie oznacza, że każde zobowiązanie zostanie automatycznie umorzone. Trzeba jeszcze sprawdzić, czy nie należy ono do ustawowych wyjątków oraz jaki będzie końcowy sposób oddłużenia.
Jakich długów nie można umorzyć?
Prawo upadłościowe przewiduje katalog zobowiązań, które nie podlegają umorzeniu. Obejmuje on m.in. zobowiązania alimentacyjne, określone renty odszkodowawcze, grzywny i część obowiązków wynikających z orzeczeń karnych, a także zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem.
Szczególne znaczenie ma również rzetelne ujawnienie wierzycieli. Umyślnie nieujawniona wierzytelność może nie zostać objęta oddłużeniem, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.
Czy ZUS i podatki mogą zostać umorzone?
Sam fakt, że wierzycielem jest ZUS albo organ podatkowy, nie oznacza automatycznego wyłączenia zobowiązania z oddłużenia. Zaległości trzeba jednak analizować według ich rzeczywistego charakteru i z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w Prawie upadłościowym.
Dlatego przed złożeniem wniosku warto ustalić dokładne saldo, okresy zaległości, oraz podstawę zobowiązania.
Czy sposób powstania długów ma znaczenie?
Tak, ale trzeba odróżnić dwie kwestie. Jedną jest to, czy konkretne zobowiązanie może podlegać umorzeniu. Drugą – na jakich warunkach dłużnik uzyska oddłużenie.
Przy ustalaniu planu spłaty sąd bada m.in. przyczyny niewypłacalności oraz zachowanie dłużnika. Umyślne doprowadzenie do niewypłacalności albo jej istotne pogłębienie może prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia niż w sprawie osoby, której problemy finansowe powstały niezależnie od niej. Dlatego historia działalności powinna być przedstawiona rzetelnie, a nie sprowadzona do samej listy długów.
Co przygotować przed złożeniem wniosku?
Były przedsiębiorca powinien odtworzyć możliwie pełny obraz swojej sytuacji finansowej. Szczególnie ważne są umowy kredytowe i leasingowe, lista kontrahentów, dokumenty dotyczące ZUS i podatków, informacje o egzekucjach oraz dokumentacja istotnych transakcji dotyczących majątku.
Jeżeli przed upadłością doszło do sprzedaży nieruchomości, samochodu, darowizny, ustanowienia zabezpieczenia albo spłaty wybranego wierzyciela, warto przeanalizować taką czynność jeszcze przed złożeniem wniosku. Po ogłoszeniu upadłości syndyk będzie badał sytuację majątkową dłużnika.
Czy były przedsiębiorca potrzebuje innego rodzaju upadłości?
Po zakończeniu działalności osoba fizyczna może znaleźć się w reżimie upadłości konsumenckiej, jeżeli w chwili rozpoznawania sprawy spełnia ustawowe warunki. Nie oznacza to jednak, że wcześniejsza działalność staje się nieistotna.
W praktyce sprawy byłych przedsiębiorców bywają bardziej rozbudowane: występuje więcej wierzycieli, zobowiązania publicznoprawne, leasingi, zabezpieczenia i wcześniejsze czynności gospodarcze. Z tego względu przed złożeniem wniosku szczególnie istotna jest kompletna analiza dokumentów.
Podsumowanie
Długi z działalności gospodarczej nie są automatycznie wyłączone z oddłużenia tylko dlatego, że powstały przy prowadzeniu firmy. Były przedsiębiorca może więc uzyskać oddłużenie również w zakresie wielu zobowiązań firmowych.
Każda sprawa wymaga jednak sprawdzenia rodzaju długów, wyjątków ustawowych oraz historii niewypłacalności. Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
