Kim jest doradca restrukturyzacyjny i w czym może pomóc?

Kim jest doradca restrukturyzacyjny?

Doradca restrukturyzacyjny jest specjalistą w obszarze niewypłacalności, restrukturyzacji przedsiębiorstw oraz postępowań upadłościowych. Wykonywanie tego zawodu wymaga uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, którą przyznaje Minister Sprawiedliwości.

Zakres podstawowych uprawnień określa ustawa z 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Zgodnie z jej art. 2 licencja uprawnia m.in. do wykonywania czynności syndyka na podstawie Prawa upadłościowego oraz nadzorcy i zarządcy na podstawie Prawa restrukturyzacyjnego. Ustawa przewiduje również wykonywanie czynności doradztwa restrukturyzacyjnego, obejmujących udzielanie porad, opinii i wyjaśnień oraz świadczenie innych usług z zakresu restrukturyzacji i upadłości.

Doradca nie pojawia się więc dopiero wtedy, gdy sąd ogłosi upadłość albo otworzy restrukturyzację. Może pomagać wcześniej: przeanalizować sytuację dłużnika, wskazać dostępne rozwiązania i przygotować klienta do postępowania.

Doradca restrukturyzacyjny a syndyk

Doradca restrukturyzacyjny i syndyk to nie to samo. Doradca restrukturyzacyjny to osoba posiadająca licencję i wynikające z niej uprawnienia. Syndyk jest natomiast jedną z funkcji wykonywanych w konkretnym postępowaniu upadłościowym.

Ta sama osoba może zatem w jednej sprawie zostać powołana jako syndyk, w innej działać jako nadzorca układu, nadzorca sądowy albo zarządca, a poza pełnieniem tych funkcji świadczyć usługi doradcze z zakresu restrukturyzacji i upadłości.

Jakie więc funkcje może pełnić doradca?

Syndyk

Po ogłoszeniu upadłości syndyk obejmuje majątek upadłego, zarządza nim i prowadzi jego likwidację. W upadłości konsumenckiej jest również osobą, z którą upadły pozostaje w bezpośrednim kontakcie w toku postępowania.

Nadzorca układu

W postępowaniu o zatwierdzenie układu nadzorca układu współpracuje z przedsiębiorcą przy przygotowaniu i przeprowadzeniu procedury prowadzącej do zawarcia układu z wierzycielami.

Nadzorca sądowy

W postępowaniach, w których dłużnik zachowuje zarząd własny, nadzorca sądowy sprawuje nadzór nad jego działaniami w zakresie określonym przez Prawo restrukturyzacyjne.

Zarządca

W przypadkach przewidzianych ustawą zarządca przejmuje zarząd nad majątkiem lub przedsiębiorstwem dłużnika i wykonuje zadania związane z prowadzeniem postępowania restrukturyzacyjnego.

Jak doradca pomaga przedsiębiorcom?

Pomoc doradcy może rozpocząć się jeszcze przed utratą płynności. W praktyce wcześniejsza analiza sytuacji przedsiębiorstwa pozostawia zwykle większy zakres możliwych działań niż interwencja dopiero po rozpoczęciu wielu egzekucji. Może to w szczególności dotyczyć:

• oceny, czy przedsiębiorca jest niewypłacalny albo zagrożony niewypłacalnością;
• porównania restrukturyzacji i upadłości oraz analizy dostępnych wariantów;
• przygotowania do postępowania restrukturyzacyjnego;
• prowadzenia postępowania o zatwierdzenie układu jako nadzorca układu
• przygotowania propozycji układowych i analiza możliwości ich wykonania;
• analizy wpływu egzekucji na przedsiębiorstwo i ochrony dostępnej w restrukturyzacji;
• doradztwa dotyczące skutków niewypłacalności i upadłości przedsiębiorcy.

Doradca a upadłość konsumencka

Doradca restrukturyzacyjny może pomagać również osobom fizycznym rozważającym upadłość konsumencką. W takim przypadku przygotowanie do postępowania nie powinno ograniczać się do technicznego wypełnienia wniosku.

Znaczenie mogą mieć m.in. majątek dłużnika, dochody, historia powstania zadłużenia, czynności dotyczące majątku dokonane przed upadłością, sytuacja rodzinna oraz charakter poszczególnych zobowiązań. Okoliczności te mogą wpływać na dalszy przebieg postępowania, likwidację majątku, plan spłaty i ostateczne oddłużenie.

Doświadczenie osoby, która na co dzień pełni również funkcję syndyka, pozwala spojrzeć na przygotowanie wniosku także z perspektywy tego, co wydarzy się po ogłoszeniu upadłości. Dzięki temu można wcześniej zidentyfikować kwestie, które później mogą wymagać wyjaśnienia.

Czy doradca restrukturyzacyjny może pomagać wierzycielom?

Tak. Restrukturyzacja i upadłość dotyczą również wierzycieli. Doradca może pomagać w ocenie sytuacji dłużnika, analizie propozycji układowych, dochodzeniu wierzytelności w postępowaniu oraz ocenie znaczenia posiadanych zabezpieczeń.

Doradca restrukturyzacyjny, radca prawny czy adwokat?

Są to odrębne zawody, których kompetencje w pewnym zakresie mogą się przecinać. Radca prawny i adwokat posiadają szerokie kompetencje do świadczenia pomocy prawnej w wielu dziedzinach. Specjalizacja doradcy restrukturyzacyjnego jest natomiast skoncentrowana na restrukturyzacji, upadłości oraz pełnieniu funkcji związanych z tymi postępowaniami.

Charakterystyczne dla zawodu doradcy jest połączenie doradztwa z możliwością pełnienia ustawowych funkcji syndyka, nadzorcy i zarządcy. Przy wyborze specjalisty warto przede wszystkim zweryfikować jego doświadczenie w sprawach odpowiadających konkretnemu problemowi.

Kiedy warto skontaktować się z doradcą?

1. firma zaczyna mieć trwałe problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań;
2. rozpoczynają się egzekucje komornicze lub administracyjne;
3. przedsiębiorca rozważa restrukturyzację albo upadłość;
4. były przedsiębiorca pozostał z długami po zakończeniu działalności;
5. osoba fizyczna rozważa upadłość konsumencką;
6. wierzyciel dowiaduje się o restrukturyzacji lub upadłości dłużnika.

W przypadku przedsiębiorcy szczególnie istotne jest, aby nie odkładać analizy sytuacji do momentu całkowitej utraty płynności. Restrukturyzacja służy przede wszystkim reagowaniu na problemy wtedy, gdy istnieje jeszcze realna możliwość ich uporządkowania.

Dlaczego praktyka ma znaczenie?

Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne łączą przepisy prawa z finansami, zarządzaniem majątkiem, negocjacjami z wierzycielami i praktyką sądową. Dlatego istotna jest nie tylko znajomość przepisów, lecz także umiejętność przewidzenia praktycznych skutków określonych działań.

Sprzedaż składnika majątku, spłata wybranego wierzyciela, darowizna czy ustanowienie zabezpieczenia mogą później zostać ocenione w postępowaniu upadłościowym. Podobnie źle dobrany sposób restrukturyzacji może nie zapewnić oczekiwanej ochrony. Rolą doradcy jest więc nie tylko wskazanie przepisu, ale również przedstawienie konsekwencji dostępnych rozwiązań.

Podsumowanie

Doradca restrukturyzacyjny jest specjalistą od restrukturyzacji, upadłości i problemów związanych z niewypłacalnością. Może pełnić funkcję syndyka, nadzorcy lub zarządcy, ale jego działalność nie ogranicza się do funkcji wykonywanych w postępowaniach.

Z jego pomocy mogą korzystać przedsiębiorcy szukający sposobu na uporządkowanie zadłużenia, osoby rozważające upadłość konsumencką oraz wierzyciele chcący chronić swoje interesy w postępowaniu dotyczącym niewypłacalnego dłużnika.