Dzień układowy w restrukturyzacji – czym jest i o czym decyduje?
Podczas analizowania opłacalności restrukturyzacji przedsiębiorcy najczęściej skupiają się na samym sądzie, sędziach-komisarzach i formalnych postanowieniach. Tymczasem w najpopularniejszym trybie restrukturyzacji – czyli w postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) – najważniejszy element ma charakter strategiczny i leży w rękach samego dłużnika. Mowa o dniu układowym.
To pojęcie bywa trudne do jednoznacznego zdefiniowania, jednak jego rola w procesie oddłużania firmy jest fundamentalna. Dzień układowy spełnia dokładnie tę samą rolę graniczną, jaką w pozostałych trzech procedurach restrukturyzacyjnych (postępowaniu układowym, przyspieszonym postępowaniu układowym oraz postępowaniu sanacyjnym), spełnia dzień wydania przez sąd postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego.
Czym dokładnie jest ten dzień, jak się go ustala i jakie niesie za sobą bezpośrednie konsekwencje prawne?
Zgodnie z art. 189 ustawy - prawo restrukturyzacyjne (dalej: ,,p.r."), dzień wydania postanowienia o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego lub postępowania sanacyjnego jest dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, natomiast w postępowaniu o zatwierdzenie układu uznaje się, że skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego powstają z dniem układowym, o którym mowa w art. 211 p.r.
Sztywna granica na osi czasu
Najprościej rzecz ujmując, dzień układowy to wyznacznik i punkt odniesienia, według którego ustala się długi objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, a więc objęte restrukturyzacją. Wprowadzenie takiego dnia jest niezbędne, aby precyzyjnie ustalić krąg wierzycieli, którzy w ogóle mają prawo uczestniczyć w procedurze restrukturyzacyjnej.
Wierzytelności objęte układem - do układu wchodzą wierzytelności osobiste dłużnika, które powstały przed dniem układowym. Co kluczowe z perspektywy praktycznej – rozróżnić tutaj należy moment powstania zobowiązania od momentu jego wymagalności. Zasada ogólna jest taka, że jeśli usługa została wykonana przez kontrahenta przed dniem układowym to dług objęty jest restrukturyzacją.
Wierzytelności nieobjęte układem - wszelkie zobowiązania, które powstały w dniu układowym oraz po tym dniu, pozostają poza restrukturyzacją. Zgodnie z dosłownym i celowościowym brzmieniem przepisów, zdarzenia i faktury wygenerowane w dniu wyznaczonym jako układowy nie wchodzą do restrukturyzacji, a dłużnik ma obowiązek regulować je w pełnej wysokości, na bieżąco, w standardowych terminach płatności.
Zasady ustalania dnia układowego przez dłużnika
W przeciwieństwie do trybów sądowych, gdzie data otwarcia restrukturyzacji jest nieprzewidywalna i zależy od obłożenia sądu, dzień układowy charakteryzuje się pełną sterowalnością. Ustalenia dnia układowego dokonuje sam dłużnik, współpracując z doradcą restrukturyzacyjnym. Ustawodawca narzucił jednak rygorystyczne ramy czasowe, w jakich ta data musi się zamknąć. Dzień układowy może przypadać:
Nie wcześniej niż cztery miesiące i nie później niż dzień przed dniem złożenia wniosku o zatwierdzenie układu do sądu.
Dodatkowo przepisy wprowadzają kluczowy bezpiecznik dla postępowań, w których dłużnik korzysta z ochrony przed egzekucją. W przypadku dokonania obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ) na podstawie art. 211 ust. 1 p.r., dzień układowy przypada ponadto nie później niż na dzień dokonania tego obwieszczenia.
Oznacza to, że nie można dokonać obwieszczenia chroniącego firmę przed komornikiem, wskazując dzień układowy jako datę z przyszłości. Te dwa zdarzenia muszą być ze sobą precyzyjnie zsynchronizowane. Raz ustalona w dokumentacji data dnia układowego obowiązuje przez całe postępowanie i w żadnym wypadku nie może ulec zmianie ani przesunięciu.
O czym decyduje stan z dnia układowego?
Związanie całego postępowania z jedną, konkretną datą oznacza, że to według stanu na ten dzień nadzorca układu sporządza kluczową dokumentację. Dzień układowy decyduje o:
- sile głosu każdego wierzyciela - na ten dzień oblicza się dokładną kwotę wierzytelności głównej oraz należnych odsetek. Te kwoty przesądzają o tym, jaką wagę kwotową będzie miał głos danego kontrahenta podczas oddawania oświadczeń na kartach do głosowania.
- wyliczeniu odsetek - odsetki od wierzytelności objętych układem nalicza się i kalkuluje właśnie z odniesieniem do dnia układowego.
- weryfikacji progu 15% wierzytelności spornych - stan finansowy z dnia układowego jest podstawą do matematycznego wyliczenia, czy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nie przekracza ustawowego limitu 15% łącznej wartości długów. Jeśli na ten dzień próg zostanie przekroczony, dłużnik traci prawo do prowadzenia tej procedury.
Podsumowanie
Dzień układowy to serce postępowania o zatwierdzenie układu. Wyznacza on precyzyjną, matematyczną granicę między starymi problemami z płynnością a nowym etapem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Z uwagi na to, że ta data decyduje o najważniejszych kwestiach dla postępowania restrukturyzacyjnego, takich jak ilość wierzycieli czy siła głosów) jej ustalenie powinno być poparte chłodną kalkulacją i rzetelną analizą dokumentacji przeprowadzoną wspólnie z nadzorcą układu.
