Czy restrukturyzacja zatrzyma komornika? Kiedy egzekucja zostaje zawieszona?
Czy złożenie wniosku o restrukturyzację powoduje, że komornik natychmiast przestaje prowadzić egzekucję? To jeden z najczęstszych mitów. W rzeczywistości moment uzyskania ochrony zależy od rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego. W tym artykule wyjaśniamy relację pomiędzy restrukturyzacją a komornikiem, a także wytłumaczymy kiedy egzekucja zostaje zawieszona, jakie są wyjątki oraz czego przedsiębiorca nie powinien się spodziewać.
Różne tryby restrukturyzacji a moment chrony
Moment powstania ochrony przeciwegzekucyjnej jest kluczowy dla bezpieczeństwa firmy:
Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU)
Jest to tryb najpopularniejszy ze względu na szybkość. Ochrona powstaje dopiero w momencie dokonania w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ) obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego. Przed tą datą komornik może prowadzić czynności egzekucyjne w sposób niezakłócony.
Przyspieszone postępowanie układowe (PPU) oraz Postępowanie układowe (PU)
W tych trybach ochrona powstaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia o otwarciu postępowania. Zgodnie z art. 259 p.r. i art. 278 p.r. w zw. z art. 259 p.r., na odpowiednio uargumentowany wniosek, postępowania mogą zostać zawieszone również przed otwarciem postępowania restrukturyzacyjnego.
Ochrona ta dotyczy wierzytelności objętych układem z mocy prawa.
A co z postępowaniem sanacyjnym?
To postępowanie oferuje najszerszą ochronę. Egzekucje skierowane do majątku wchodzącego w skład masy sanacyjnej ulegają zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. W tym przypadku również można złożyć wniosek o zawieszenie egzekucji przed otwarciem postępowania restrukturyzacyjnego.
Jak działa mechanizm zawieszenia egzekucji?
W praktyce zależność „restrukturyzacja a komornik” sprowadza się do momentu uzyskania ochrony przeciwegzekucyjnej. Zgodnie z art. 259 p.r. postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia postępowania (PPU/PU), ulega zawieszeniu z mocy prawa. Jednocześnie wszczęcie nowych postępowań egzekucyjnych oraz wykonanie postanowień o zabezpieczeniu roszczeń wynikających z tych wierzytelności staje się niedopuszczalne.
Ważne jest więc rozróżnienie:
Wstrzymanie egzekucji to nie to samo, co umorzenie postępowania egzekucyjnego. Komornik wstrzymuje się od działań, ale same tytuły egzekucyjne pozostają w mocy.
Co dzieje się ze środkami zajętymi przez komornika?
Jeżeli w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym komornik wyegzekwował środki, ale nie zostały one jeszcze przekazane wierzycielowi, trafiają one do masy układowej albo masy sanacyjnej zgodnie z przepisami Prawa restrukturyzacyjnego.
A co z wierzytelnościami zabezpieczonymi rzeczowo?
Postępowanie restrukturyzacyjne inaczej reguluje sytuację wierzycieli rzeczowych. Wierzyciel posiadający wierzytelność zabezpieczoną hipoteką, zastawem (rejestrowym, skarbowym) lub hipoteką morską znajduje się w uprzywilejowanej pozycji. Zgodnie z art. 260 p.r. regulującym przyspieszone postępowanie układowe (a stosowanym odpowiednio w postępowaniu układowym na mocy art. 279 p.r.), wierzyciel ten może w toku postępowania prowadzić egzekucję wyłącznie z przedmiotu zabezpieczenia. Sędzia-komisarz może jedynie zawiesić takie postępowanie na łączny okres nieprzekraczający trzech miesięcy, jeżeli przedmiot ten jest niezbędny do prowadzenia przedsiębiorstwa.
Ograniczenia ochrony – co można egzekwować nadal?
Ochrona przed komornikiem ma swoje granice ustawowe. Egzekucja może być nadal prowadzona w przypadku:
- wierzytelności bieżących (powstałych po otwarciu postępowania) - zobowiązania powstałe po otwarciu postępowania nie są objęte układem i podlegają egzekucji,
- wierzytelności alimentacyjnych i rent - zgodnie z Art. 260 ust. 5 p.r. oraz art. 312 ust. 5 p.r., świadczenia te podlegają egzekucji niezależnie od otwarcia restrukturyzacji,
- w niektórych przypadkach roszczenia o wydanie mienia i zaniechanie naruszania praw, a także wierzytelności, za które dłużnik odpowiada w związku z nabyciem spadku po dniu otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, po wejściu spadku do masy układowej lub sanacyjnej,
- wierzytelności ze stosunku pracy, chyba że wierzyciel wyraził zgodę na objęcie jej układem.
Praktyczne skutki dla przedsiębiorcy
W praktyce przedsiębiorcy często rozważają otwarcie nowego rachunku bankowego do bieżącej obsługi działalności. Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej oceny, zwłaszcza gdy wcześniej doszło do zajęcia rachunku przez komornika.
Restrukturyzacja może skutecznie ochronić przedsiębiorcę przed dalszą egzekucją komorniczą, ale nie następuje to automatycznie i nie w każdym postępowaniu na takich samych zasadach. Kluczowe znaczenie ma wybór właściwego trybu oraz moment rozpoczęcia postępowania. Im wcześniej przedsiębiorca podejmie działania, tym większa szansa na zachowanie płynności finansowej i ochronę majątku przed dalszą egzekucją.
